DOSSIER SECURITY AWARENESS | AI ALS WAPEN ÉN VERDEDIGING
AI is allang geen toekomstmuziek meer. Het is hier en transformeert hoe cyberdreigingen worden gemaakt én bestreden. Voor criminelen is AI een instrument om op schaal schade aan te richten; voor organisaties is het een kans om verdedigingen slimmer, sneller en adaptiever te maken. We nemen ze stap voor stap door en sluiten af met praktische tips.
TL;DR
- Criminelen gebruiken AI voor razendsnelle, overtuigende phishing, deepfakes en zelf-aanpassende malware.
- Andersom helpt AI organisaties juist sneller aanvallen te herkennen via verschillende beveiligingstechnieken.
- Mensen blijven de zwakste schakel: social engineering werkt nog steeds.
- Veilig gebruik van AI vraagt om beleid, trainingen en samenwerking met deskundige IT-partners.
SECURITY AWARENESS DOSSIER
Om te helpen bij het ontwikkelen van een sterke security-cultuur bundelen we relevante onderwerpen in één dossier. Dit artikel is daar onderdeel van.
Wat criminelen doen met AI
Criminelen gebruiken AI om e-mails te schrijven in fracties van een seconde, afgestemd op het taalgebruik binnen jouw organisatie, waarmee ze grootschalige, geautomatiseerde aanvallen uitvoeren. Ze ontwikkelen malware die dankzij AI-technieken zich automatisch aanpassen aan de omgeving waarin het terechtkomt.
AI wordt ingezet om social engineering te verbeteren, zoals overtuigende phishing en deepfakes. Het kan iemands schrijfstijl of gesprekspatroon nabootsen, waardoor de grenzen tussen echt en nep vervagen.
AI maakt gebruik van patronen, gedragingen en context om gerichter en minder detecteerbaar aan te vallen. Andersom wordt AI ingezet om verdacht gedrag te tackelen, aanvalspatronen te herkennen en te leren van analyses.
AI inzetten ter verdediging
Dreigingen kunnen ook met AI worden opgespoord. In securitycontext omvat AI meestal machine learning (ML). Dit zijn modellen die computers helpen leren van gegevens zonder directe instructies. Er bestaan al veel beveiligingsoplossingen met AI-gestuurde modules voor verschillende onderdelen van een IT-omgeving. Deze oplossingen evolueren mee met de cyberdreigingen. Hieronder lichten we een paar voorbeelden uit.
Endpoint security
Endpoint security beschermt endpoints zoals laptops, servers en andere apparaten die verbinding maken met een netwerk. Dit product gebruikt onder andere geavanceerde dreigingsdetectie en gedragsanalyse.
Wanneer verdacht gedrag wordt ontdekt, reageert endpoint security op verschillende lagen van het apparaat: het geheugen, de software, scripttalen, applicaties en netwerkactiviteiten. Verdachte activiteiten kunnen vervolgens tot in detail worden onderzocht. Dit zorgt ervoor dat onbekende malware in een vroeg stadium kan worden ontdekt.
E-mail security gateways (ESG)
De functionaliteiten van een ESG zijn te vinden in gespecialiseerde softwarepakketten (zoals Microsoft 365) die zijn ontworpen om het e-mailverkeer van een organisatie te filteren en te beveiligen voordat het de inboxen van gebruikers bereikt (of voordat het de organisatie verlaat). Tegenwoordig bevatten deze oplossingen AI-gestuurde phishing- en spamfilters om kwaadaardige berichten te identificeren.
Machine learning firewalls
Een firewall is een digitale poortwachter die netwerkverkeer filtert. De moderne varianten - Next-Generation Firewalls (NGFW) - gebruiken AI voor geavanceerde verdediging met focus op het herkennen van afwijkend verkeer en aanvalspatronen.
Naast gedragsanalyse worden filterregels automatisch en dynamisch aangepast op basis van dreigingsdetectie, waardoor de respons op high-speed aanvallen direct en zeer specifiek is. Dit wordt ook wel ‘adaptieve firewallregels’ of ‘zelf-learning firewalls’ genoemd.
De mens inzetten ter verdediging
AI kan veel, maar zeker niet alles onderscheppen. Zoals eerder genoemd tilt AI social engineering naar een hoger niveau, maar uiteindelijk blijft het mensenwerk. Mensen trappen in een phishingmail of laten zich overtuigen door een deepfakevideo. In het volgende artikel gaan we hier dieper op in, met concrete voorbeelden én advies om risico’s te beperken door mensen bewuster te maken.
Praktische tips
AI is geen hype meer, maar een vaste factor in de dagelijkse praktijk. Dat vraagt om duidelijke keuzes en maatregelen. Met de onderstaande tips kun je direct stappen zetten om je organisatie veiliger en bewuster met AI te laten werken.
Stel een AI-beleid op
AI-tools worden steeds vaker gebruikt op de werkvloer. Zonder duidelijke richtlijnen brengt dit risico’s met zich mee, zoals datalekken, juridische problemen en onethisch gebruik.
Een AI-beleid helpt organisaties deze risico’s te beheersen en innovatie verantwoord te stimuleren. Zorg er daarbij voor dat het beleid ook aandacht besteedt aan transparantie en logging van AI-systemen, zodat inzichtelijk blijft hoe AI wordt ingezet en beslissingen tot stand komen, een vereiste die straks ook onder de EU AI Act valt.
Het biedt duidelijkheid aan medewerkers, versterkt compliance en bereidt je voor op toekomstige wetgeving.
Blijf trainen
Veel organisaties hebben onvoldoende cybersecurity-experts. Menselijke zwaktes zoals afleiding, slordigheid en social engineering blijven een primaire oorzaak van incidenten. Daarom zijn bewustwording, gedragsverandering en continue training noodzakelijk.
Werk samen met een IT-partner
Werk samen met IT-partners die AI-mogelijkheden in hun beveiligingsdiensten aanbieden. Zij verzorgen monitoring en reageren op alerts. Daarnaast kunnen zij adviseren welke detectietools op welke onderdelen van je IT-netwerk noodzakelijk zijn.
JE ORGANISATIE VAN BINNENUIT BESCHERMEN
Wil jij met security awareness aan de slag maar kan je nog wel wat advies gebruiken? Maak een afspraak of bel ons op 088 990 4000.
IT-SERVICES
IT-PARTNER
IT-CYCLUS
DÉ 5 VRAGEN
WAAROM MEOS
MEOS is een no-nonsense IT-bedrijf met vestigingen in Haarlem (HQ) | Almere | Alkmaar | ⭐⭐⭐⭐
